Doubt Everything: De kunst van strategische twijfel
(Twijfel aan alles wat je denkt te weten)
DE EERSTE STAP
Doubt Everything 🔍
De eerste stap in Thinking in New Boxes is twijfel. Niet als verlamming, maar als bewust loslaten van vanzelfsprekendheden.
Alles wat we doen, denken en organiseren, rust op aannames en “boxen”. Twijfelen betekent: de boxen zichtbaar maken, hun geldigheid in vraag stellen, en ruimte creëren voor nieuwe perspectieven.
“If you don’t doubt, you don’t think. And if you don’t think, you don’t create new boxes.” — De Brabandere & Iny
Principes van deze stap
- Alles is een box: Elke strategie, elk businessmodel, elke cultuur is een set van aannames.
- Boxen zijn tijdelijk: Wat vandaag klopt, kan morgen irrelevant zijn.
- Twijfel is een discipline: Je leert jezelf aan om regelmatig je aannames uit te dagen.
- Twijfel opent ruimte: Pas door het oude los te laten, kan er iets nieuws ontstaan.
Wat gaat er vaak mis?
Veel organisaties vinden twijfel eng. Dit zijn de klassieke barrières:
- Valse zekerheid: “Het werkt al jaren zo, dus het zal nog wel even meegaan.”
- Tunnelvisie: Men blijft in één interpretatie gevangen.
- Angst voor twijfel: Leiders vrezen dat toegeven aan twijfel gelijkstaat aan zwakte.
- Schijnzekerheden: Rapporten, KPI’s en PowerPoints worden absolute waarheden.
- Taboe op vragen: Medewerkers die twijfelen, worden gezien als lastig of negatief.
Toegepast op Peoples.Engineer
In jouw context kan Doubt Everything bij klanten betekenen:
- Boxen blootleggen: Tijdens scans benoemen: “Welke aannames liggen onder jullie strategie?”
- Verhalen bevragen: Doorvragen op uitspraken als “dat is nu eenmaal zo”.
- Twijfel normaliseren: Leiders leren dat twijfel geen zwakte is, maar een krachtig beginpunt.
- Systeemdenken koppelen: Twijfel gebruiken om onderliggende structuren zichtbaar te maken (iceberg-model).
Praktische gereedschapskist
Hoe doe je dit concreet? Hier zijn vormen die je kunt inzetten:
- Assumption Mapping Workshop: Teams schrijven hun 10 belangrijkste aannames op. Vraag: “Wat als dit niet meer waar is?”
- “Devil’s Advocate”-sessies: Eén persoon krijgt als rol: elke uitspraak kritisch bevragen.
- Pre-mortem oefening: Vraag: “Stel dat ons project over 2 jaar faalt — wat zijn de redenen?”
- Box-identificatievragen: Welke categorieën gebruiken we? Wie zien we als concurrent (en wie niet)?
- Twijfel-pulse: Vraag aan medewerkers: “Wanneer heb je voor het laatst iets in vraag gesteld?”
"Doubt Everything is de eerste stap naar innovatie. Door actief aannames in vraag te stellen, maak je de bestaande boxen zichtbaar en creëer je ruimte voor nieuwe."